استفاده از قارچها براي كنترل بيولوژيكي آفات، بيماريها و علفهاي هرز در سالهاي اخير بسيار مورد توجه قرار گرفته است. براي نخستين بار در سال 1998 در دانشگاه ساوت همپتون و در سال 1999 در دانشگاه ولز سوانسا همايشي در مورد جنبه هاي گوناگون استفاده از عوامل ميكروبي قارچي با شركت 700 نفر از 36 كشور جهان برگزار شد و هدف همايش ارايه راهكارهايي براي غلبه بر موانع موجود در گسترش استفاده از عوامل بيولوژيكي قارچي[1] بود. قارچهاي بيمارگر حشرات[2] غالباً در طبيعت موجب بيماري حشرات مي شوند و يك عامل مهم تنظيم كننده جمعيت حشرات هستند. استفاده تجاري از قارچهاي بيمارگر حشرات در مديريت تلفيقي آفات داراي اهميت زيادي است و استفاده از آنها در برنامه هاي IPM موفقيت آميز بوده است. البته استفاده توأم از مواد شيميايي با قارچها بايد با آگاهي و شناخت كامل باشد. نكته مهم ديگر در استفاده از اين تركيبات در IPM، مدت زمان لازم براي مرگ حشره از زمان استفاده از قارچ است كه معمولاً بين 3 تا 5 روز طول مي كشد و در شرايط مزرعه ممكن است طولاني تر باشد. اين مسأله به شرايط محيطي(تابش خورشيد، دما، رطوبت نسبي، بارندگي و شرايط خاك) بستگي دارد كه ممكن است موجب كوتاه شدن و يا طولاني شدن اين مدت شود.

تعدادي از فرآورده هاي قارچي ثبت شده:

 

 

عامل   كنترل كننده  بيولوژيکي ( نام عمومي ):      Beauveria bassiana

نام علمي : سويه هاي Stanes، GHA، Bb 147و ATCC 74040 قارچ Beauveria bassiana.

منشأ : Beauveria bassiana از حشرات آلوده در طبيعت جدا شده است.

آفا ت هدف  : سويه هاي  Beauveria bassianaبراي گونه هاي مختلف آفات به طور اختصاصي مصرف مي شوند و به دليل گستردگي ميزباني و سازگاري با ساير آفتكشها در سيستم هاي  IPMدر كنترل با آفات متعدد گنجانده مي شوند. سويه  Bb147 براي كنترل ساقه خوار اروپايي ذرت Ostrinia nubilalis ، سويه  GHA براي كنترل سفيد بالكها، تريپس ها، شته ها و شپشكهاي آردآلود و سويه ATCC 74040  براي كنترل گروه وسيعي از آفات راسته هاي ناجوربالان و سخت بالپوشان توصيه مي شود.

محصولات  هدف : سويه  Bb147براي ذرت، سويه  GHAبراي سبزيها و گياهان زينتي و سويه  ATCC 74040 براي چمنها و گياهان زينتي استفاده مي شود.

فعاليت بيولوژيكي : حشره كش بيولوژيكي (قارچ).

مكانيسم عمل : كنيديهاي قارچ به كوتيكول خارجي حشرات حمله مي كنند. روي كوتيكول جوانه مي زنند و به درون بدن حشره نفوذ مي كنند. رطوبت بالا و آب آزاد براي جوانه زني كنيديها لازم است و آلودگي ممكن است بسته به دما بين 24 تا 48 ساعت طول بكشد. حشرات پس از آلودگي 3 تا 5 روز زنده مي مانند و پس از مرگشان كنيديوفر ها تشكيل و كنيديهاي جديد آزاد مي شوند. اين قارچ توكسين هاي زيادي مانند beauvercin، bassianolide و oosporein توليد مي كند.

فرمولاسيون  :  به صورت پودر با قابليت ترشوندگي (WP)، سوسپانسيون(تعليق) (SC) و ميكروگرانول(MG) به فروش مي رسد.

نام تجاري  : با نامهاي تجاري متعدد مانند: Naturalis-L، Naturalis-T و Naturalis-O،Ostrinil و  Beauverin  عرضه مي شود.

روش استفاده  : به صورت محلول پاشي اندامهاي هوايي همراه با آب (رقيق كننده) مصرف مي شود. ميزان مصرف به نوع آفت و شدت آلودگي بستگي دارد و به طور متوسط 1000-750 ميلي ليتر در هكتار مصرف مي شود. براي گياهان زينتي 24 تا 80 ميلي ليتر در هكتار و براي چمنها 32 تا 96 ميلي ليتر در هر100 مترمربع استفاده مي شود. معمولاً فرمولاسيون پودر با قابليت ترشوندگي به ميزان 1 كيلوگرم در 100 ليتر آب مصرف مي گردد. اين ميزان معادل cfu/g 1013*1  و 1014 در هكتار مي باشد.

شرايط انبارداري : بايد در جاي خنك و خشك نگهداري شود. نبايد منجمد شود و دچار شوك حرارتي گردد.

زمان  نگهداري  : در دماي زير 20 درجه سانتيگراد تا 1 سال قابل نگهداري است.

مشخصات مربوط به ثبت Beauveria bassiana در سازمان حفظ نباتات

نام عمومي: Beauveria bassiana

كلاس:Insecticide

فرمولاسيون ثبت شده در ايران: L  %16/7

نام تجاري: ناتوراليس ال حاوي 107*3/12 اسپور زنده در هر ميلي ليتر.

موارد مصرف توصيه شده:  براي كنترل آفت عسلك پنبه در مناطق محدودي از شمال كشور.

مقدار مصرف: به ميزان cc 750 ناتوراليس + 2 ليتر ماده پخش كننده Nufilm در هكتار.

تاريخ ثبت: 16/7/80 به مدت يك سال،

              13/3/81 موافقت با ورود حداكثر يك تن،

              6/11/82 تمديد لغايت 85.

 

عامل   كنترل كننده  بيولوژيکي ( نام عمومي ):         Paecilomyces fumosoroseus

نام علمي : سويه Apopka97 (PFR 97) قارچ Paecilomyces fumosoroseus. 

منشأ : Paecilomyces fumosoroseus از حشرات آلوده در طبيعت جدا شده است.

آفا ت هدف  : براي كنترل سفيد بالكها(Trialeurodes vaporarioum) و عسلك پنبه(Bemisia tabaci) توصيه مي شود. همچنين براي كنترل برخي شته ها، تريپس ها و كنه هاي تارعنكبوتي نيز توصيه مي شود.

محصولات  هدف : براي گياهان زينتي و محصولات غذايي در گلخانه ها و محيطهاي باز استفاده مي شود.

فعاليت بيولوژيكي : حشره كش/ كنه كش بيولوژيكي[3] (قارچ).

مكانيسم عمل : كنيديهاي قارچ به كوتيكول خارجي حشرات حمله مي كنند. روي كوتيكول جوانه مي زنند و به درون بدن حشره نفوذ مي كنند و در داخل و سطح خارجي بدن حشره رشد مي كنند. 

فرمولاسيون  : گرانول قابل پخش در آب (WG) حاوي cfu/g 109*1 و يا cfu/g 108*2 و پودر قابل گردپاشي (DP) حاوي حداقل cfu/g  108*2.

نام تجاري  : PreFeRal(Certis) و ( (Biobest،PFR 97(Certis) ،Priority(Stanes) و .Pae-Sin(Agrobionsa)

روش استفاده  : به ميزان 10 گرم در ليتر به صورت محلول پاشي روي اندامهاي هوايي به كار مي رود به طوريكه پوشش كاملي از فرآورده روي اندامهاي هوايي ايجاد شود.

شرايط انبارداري : در جاي خشك و دماي  4 درجه سانتيگراد نگهداري شود و منجمد نگردد.

زمان  نگهداري  : اگر در شرايط توصيه شده نگهداري شود تا بيش از 6 ماه قابل نگهداري است.

 

عامل   كنترل كننده  بيولوژيکي ( نام عمومي ):         Lecanicillium lecanii

 نام علمي : سويه سفيدبالك يا سويه شته   .Lecanicillium lecanii

منشأ : Lecanicillium lecanii با نام قبلي Verticillium lecanii از حشرات آلوده در طبيعت جدا شده است.

آفا ت هدف  : Mycotal براي كنترل سفيد بالكها (Trialeurodes vaporarioum) و تريپس ها توصيه مي شود. Vertalec براي كنترل گونه هاي مختلف شته ها، به جز شته گل داوودي (Macrosiphoniella sanborni) توصيه مي شود. Bio-Catch براي كنترل شته ها، تريپس ها و سفيد بالكها و انواع سپرداران توصيه مي شود. توانايي L. lecanii   در كنترل ساير عوامل مانند كنه ها، نماتدها و زنگها روي تعداد زيادي از محصولات و قدرت آن در آلوده كردن ساير قارچها(مايكوپارازيتيسم) اين قارچ را كاملاً منحصر به فرد كرده است.

محصولات  هدف : Mycotal و  Vertalecبراي محصولات گلخانه اي استفاده مي شود.  Bio-Catchبراي سبزيها، گياهان زينتي، دانه هاي روغنيو حبوبات توصيه مي شود.

فعاليت بيولوژيكي : حشره كش بيولوژيكي (قارچ).

مكانيسم عمل : كنيديهاي قارچ به كوتيكول خارجي حشرات حمله مي كنند. روي كوتيكول جوانه مي زنند و به درون بدن حشره نفوذ مي كنند و در داخل و سطح خارجي بدن حشره رشد مي كنند و پس از 10-7 روز موجب مرگ حشره مي شوند. لاروها و شفيره ها پيش از اينكه قارچ قابل رويت شود از بين مي روند. لاروها و شفيره هاي مرده چروك خورده و به رنگ زرد روشن يا تيره، بدون درخشندگي مي باشند. پس از مدتي در شرايط مطلوب(رطوبت بالا) توده قارچي روي حشرات مرده به رنگ سفيد ديده مي شود. در صورتيكه حشرات آلوده چند روز در يك كيسه پلاستيكي نگهداري شوند قارچ رشد كرده ديده مي شود.  

فرمولاسيون  : فرمولاسيون به صورت پودر با قابليت ترشوندگي (WP)، Mycotal حاوي cfu/g1010*1 و Vertalec حاوي cfu/g 109*1 مي باشد.

نام تجاري  : Koppert))Mycotal و  Vertalec، و .Bio-Catch (Stanes)

روش استفاده  : معمولاً زمان ظهور آفت در حجم بالا استفاده مي شود. در شرايط مرطوب بهتر اثر مي كند. بيماريزا نيست و گياهسوزي ندارد. بايد مقدار مورد نظر از فرآورده Mycotal  و Vertalec با آبي كه دماي 20-15 درجه سانتيگراد دارد تركيب شود، به ازاي هر 500 گرم از هر يك از اين دو فرآورده ،  4-3 ليتر آب لازم است. Mycotal بايد بلافاصله پس از تهيه مصرف شود ولي Vertalec بايد 4-2 ساعت پس از تهيه مصرف شود. در محصولات با ارتفاع بلند، 2000 ليتر در هكتار و در محصولات با ارتفاع كوتاه، 1000 ليتر در هكتار محلول پاشي توصيه مي شود. زمان مناسب محلول پاشي صبح زود و يا پس از غروب آفتاب است. بهتر است دما بين 28-18 درجه سانتيگراد و رطوبت نسبي تا چند روز پس از محلول پاشي 70% باشد. تكرار محلول پاشي بسته به شدت آلودگي 4-2 بار به فاصله 7 روز در طول فصل زراعي توصيه مي شود. براي كنترل آفت بهتر است، هر دو سطح برگها به خوبي به آفتكش آغشته شود.

شرايط انبارداري : براي نگهداري طولاني مدت در يخچال نگهداري شود. دما نبايد به بالاي 35 درجه سانتي گراد برسد و منجمد هم نگردد.

زمان  نگهداري  : در دماي 4 درجه سانتي گراد تا بيش از 6 ماه قابل نگهداري است.

 

 

 

عامل   كنترل كننده  بيولوژيکي ( نام عمومي ): Metarhizium anisopliae

 نام علمي : Metarhizium anisopliae. ساير نامها: Penicillium anisopliae و Entomophthora anisopliae.

منشأ : غالباً از حشرات آلوده مرده جدا شده است.

آفا ت هدف  : BioBlast براي كنترل موريانه ها توصيه مي شود. Bio-Catch M براي كنترل بالپولكداران و سخت بالپوشان توصيه مي شود.

محصولات  هدف : روي محصولات مختلف ازجمله براي محصولات گلخانه اي سبزي و زينتي استفاده مي شود.  

فعاليت بيولوژيكي : حشره كش بيولوژيكي (قارچ).

مكانيسم عمل : كنيديهاي قارچ به كوتيكول خارجي حشرات حمله مي كنند. روي كوتيكول جوانه مي زنند و به درون بدن حشره نفوذ مي كنند و در داخل و سطح خارجي بدن حشره رشد مي كنند. مسأله بسيار مهمي كه معمولاً ناديده گرفته شده است، اثر اين قارچ در مواقعي است كه منجر به مرگ حشرات نمي شود[4] ولي بسياري از جنبه هاي گوناگون بيولوژي آفت را كمابيش تحت تأثير قرار مي دهد، از جمله كاهش تغذيه و باروري و قدرت تحرك آفت.

فرمولاسيون  : به صورت فرمولاسيون تزريقي براي كنترل موريانه ها و سوسپانسيون اسپورها براي آفات برگي استفاده مي شود. Bio-Catch M به صورت پودر قابل گردپاشي (DP) عرضه مي شود.

نام تجاري  : با نامهاي متعدد تجاري مانند BioBlast (EcoScience)،  Bio-Catch M (Stanes)عرصه مي شود.

روش استفاده  : معمولاً زمان ظهور آفت روي اندامهاي هوايي محلول پاشي مي شود. براي كنترل موريانه ها در دالانها تزريق مي شود.

شرايط انبارداري : در جاي خشك و خنك دور از تابش مستقيم آفتاب نگهداري شود.

زمان  نگهداري  : اگر در شرايط توصيه شده نگهداري شود تا 12 ماه قابل نگهداري است.

 

عامل   كنترل كننده  بيولوژيکي ( نام عمومي ):      var. acridium Metarhizium anisopliae

نام علمي : جدايه هاي IMI 330189  و FI-985  قارچ   var. acridium Metarhizium anisopliae. ساير نامها: Metarhizium anisopliae var. anisopliae.

منشأ : غالباً از حشرات آلوده مرده جدا شده است.

آفا ت هدف  : ملخها و ملخهاي مهاجر.

محصولات  هدف : روي محصولات مختلف ازجمله براي محصولات گلخانه اي سبزي و زينتي استفاده مي شود.  

فعاليت بيولوژيكي : حشره كش بيولوژيكي (قارچ).

مكانيسم عمل : هر دو جدايه بسيار مؤثر و تخصصي عمل مي كنند و با حمله به كوتيكول خارجي حشره هدف، به درون بدن حشره نفوذ مي كنند و در داخل و سطح خارجي بدن حشره رشد مي كنند. اين قارچ در مواقعي منجر به مرگ حشرات نمي شود ولي بسياري از جنبه هاي گوناگون بيولوژي آفت را كمابيش تحت تأثير قرار مي دهد، از جمله كاهش تغذيه و باروري و قدرت تحرك آفت. 

فرمولاسيون  : Green Muscle به صورت امولسيون روغني غليظ(OF) عرضه مي شود.

نام تجاري  : Green Muscle (NPP)  و (Biological Control Products)،  Green Guard (SGB)و Taerain(Earth BioSciences).

روش استفاده  :  براي ملخ هاي مهاجر Green Guard به ميزان 75 گرم در 500 ميلي ليتر روغن براي هر هكتار توصيه مي شود.

 شرايط انبارداري : در جاي خشك و خنك دور از تابش مستقيم آفتاب نگهداري شود. اسپورها در دماي 50 درجه سانتيگراد، 5 روز؛ در دماي 40 درجه سانتيگراد، 14 روز و در دماي30 درجه سانتيگراد، يك سال ماندگاري دارند.

زمان  نگهداري  : در دماي20 درجه سانتيگراد، تا 3 سال قابل نگهداري است.

 

تعداد فرآورده هاي قارچي كه به صورت تجاري در بازار عرضه مي شوند و براي كنترل بيماريهاي گياهي مصرف مي گردند در حال افزايش است و حدود 40 فرآورده در منابع اخير گزارش شده است، اگرچه همه اين فرآورده ها تحت عنوان عوامل كنترل بيولوژيكي آفات ثبت نشده است. تا سال 2004، 25 فرآورده تحت اين عنوان به ثبت رسيده است كه داراي اثرات قارچكشي و نماتدكشي هستند و بقيه تحت نامهاي مختلف براي افزايش رشد گياهان و محرك رشد عرضه و مصرف مي شوند. امروزه نقش عوامل كنترل بيولوژيكي قارچي بيماريها[5] در كشاورزي روشن و پررنگ شده است و نياز به جايگزين كردن روشهاي شيميايي با چنين گزينه هايي از سياستهاي دولتها و خواست مصرف كنندگان در دستيابي به محصولات سالم است. اما در مورد قارچها در مقايسه با باكتريها، داده هاي سم شناسي، اثرگذاري و اثرات زيست محيطي بسيار محدود است و لذا ثبت اين فرآورده ها را در مقايسه با ساير عوامل كنترل بيولوژيكي دشوارتر كرده است. بايد با افزايش تقاضاي بازار مصرف محصولات سالم در جهت افزايش تحقيقات براي دستيابي به داده ها و اطلاعات كافي در زمينه هاي ياد شده قدم هاي مؤثري برداشته شود و تمام نهادهاي درگير اين مسايل در تعاملي سازنده با هم اين مسير را هموار سازند.

در ميان فرآورده هاي به ثبت رسيده، قارچ تريكودرما گسترده ترين كاربرد را دارد. يكي از دلايل اين امر سميت بسيار پايين و داده هاي آزمايشي وسيع در مورد گونه هاي مختلف اين قارچ است. گونه هاي تريكودرما در خاكهاي سراسر جهان به عنوان قارچ انگل[6] هاي مؤثر روي دامنه وسيعي از عوامل بيماريزاي گياهي گزارش شده اند. اين قارچ براي كنترل بيماريهاي مختلف ريشه، ساقه، اندامهاي هوايي و بيماريهاي پس از برداشت مصرف مي شود. تعدادي از فرآورده هاي ثبت شده:

 

عامل   كنترل كننده  بيولوژيکي ( نام عمومي ):      isolate T-22 Trichoderma harzianum

نام علمي : جدايه T-22  قارچ Trichoderma harzianum. نام قبلي: Trichoderma lignorum.

منشأ : Trichoderma harzianum از ميكروارگانيسم هاي خاك مي باشد كه معمولاً در منطقه ريزوسفر گياهان يافت مي شود. اين جدايه از خاك هاي بازدارنده جدا شده است.

آفا ت هدف  : براي كنترل بيمارگرهاي خاكزي و اندامهاي هوايي مانند گونه هاي Pythium، Rhizoctonia، Fusarium، Thielaviopsis، Cylindrocladium، Myrothecium، Botrytis و Sclerotinia توصيه مي شود.

محصولات  هدف : روي محصولات مختلف زراعي ازجمله براي سبزيها، ذرت، سويا، برخي محصولات باغي و گياهان زينتي در گلخانه ها و مزارع استفاده مي شود.  

فعاليت بيولوژيكي : قارچكش بيولوژيكي (قارچ).

فرمولاسيون  : اين فرآورده به صورت ضدعفوني بذر(ST)، گرانول(G) براي خاك كاربرد[7] يا تاپ درسينگ[8]، پودر با قابليت ترشوندگي (WP) براي محلول پاشي اندامهاي هوايي و تيمار ريشه عرضه مي شود. 

نام تجاري  : با نامهاي متعدد تجاري مانند:

 (BioWorks) و (Koppert) PlantShield HC ، RootShield وRootShield Granules؛

RootShield Drench(Koppert).، Trianum-P و Trianum-G؛T-22 Planter Box(Hasel Tarium).

روش استفاده  :  RootShield به ميزان 550 تا 850 گرم در مترمكعب به روش خاك كاربرد و تاپ درسينگ  مصرف مي شود. PlantShield براي حفاظت ريشه به ميزان 6/0 تا 75/0 گرم در ليتر استفاده مي شود. هر دروش به مدت 3  ماه موجب حفاظت مؤثر گياهان تيمار شده مي شوند. PlantShield به ميزان 28 گرم در 785/3 ليتر براي محلول پاشي توصيه مي شود. براي ضدعفوني بذور محصولاتي مانند ذرت و سويا از T-22 Planter Box به ميزان 505 گرم براي 100 كيلوگرم بذر استفاده مي شود.

Trianum-P و Trianum-G موجب تقويت گياه، افزايش رشد، آفزايش مقاومت گياه در برابر تنش هاي ناشي از بيماريها، كمبودهاي غذايي، آبياري و شرايط آب و هوايي مي شوند و براي كسب بهترين نتيجه بايد در اول فصل كاشت مصرف شوند. Trianum-P و Trianum-G حاوي  w/w% 15/1 اسپور قارچ و  w/w% 85/98 مواد همراه مي باشند.  Trianum-P حاوي  cfu/g109*2/1 و Trianum-G حاوي  cfu/g108*5/1 مي باشد. در خزانه سوسپانسيون  Trianum-Pبه ميزان 5/1 گرم در متر مربع در 5- 5/2 ليتر آب بلافاصله پس از كاشت يا انتقال قلمه ها توصيه مي شود. در زمين اصلي سوسپانسيون   Trianum-P به ميزان 3 گرم در متر مربع در 10 ليتر آب يا 30 گرم براي هر 1000 گلدان در 100 ليتر آب بلافاصله پس از كاشت توصيه مي شود. اگر در مرحله نشاكاري از Trianum-P استفاده شده باشد، در زمين اصلي دز مصرف نصف شود (5/1 گرم در متر مربع يا 15 گرم براي هر 1000 گلدان). براي تداوم حضور  Trianum-Pدر منطقه ريشه،  محلول پاشي هر 10 تا 12 هفته و يا پس از تعويض گلدانها و انتقال گياهان به گلدانهاي بزرگتر با نصف دز (5/1 گرم در متر مربع يا 15 گرم براي هر 1000 گلدان) تكرار شود. در خزانه و زمين اصلي، براي نفوذ فرآورده به ميزان مناسب در بستر كاشت محلول به مقدار كافي مصرف شود ولي از مصرف بيش از اندازه، به طوريكه از زهكش خارج شود، خودداري گردد. Trianum-G بايد پيش از كاشت به ميزان 750 گرم در متر مكعب با بستر كاشت به خوبي مخلوط شود. براي تداوم حضور Trianum-G در منطقه ريشه، هنگام انتقال نشاها به زمين اصلي و يا تعويض گلدانها به ميزان 375 گرم در متر مكعب با بستر كاشت مخلوط شود. جهت استفاده از Trianum-P و Trianum-G براي چمن كاريها(زمين هاي بازي، ورزشي و گلف) اوايل بهار، زماني كه دماي خاك به 8 درجه سانتيگراد رسيد، به ميزان 35 گرم در 100  متر مربع دو بار به فاصله 4- 2 هفته استفاده مي شود. در اواسط تابستان و پاييز نيز به فاصله 3- 2 ماه نوبت سوم و چهارم به ميزان 5/12 گرم در 100  متر مربع توصيه مي شود. چمنها پس از مصرف بايد آبياري شوند. امكان استفاده از اين فرآورده ها از طريق سيستم آبياري قطره اي نيز مقدور مي باشد.

شرايط انبارداري : در ظروف دربسته، در جاي خشك و خنك نگهداري شود.

زمان  نگهداري  : در دماي10 تا 25 درجه سانتيگراد، تا 6 ماه قابل نگهداري است. در دماي 0 تا 10 درجه سانتيگراد، 9 ماه، و در دماي زير 0 درجه سانتيگراد، تا 12 ماه ماندگاري دارد.

 

عامل   كنترل كننده  بيولوژيکي ( نام عمومي ):      Rifai isolate TH 35 Trichoderma harzianum و

Rifai isolate TH 315                                                    Trichoderma harzianum

نام علمي : جدايه TH 35  قارچ  Rifai Trichoderma harzianum و  جدايه TH 315  قارچ  Rifai Trichoderma harzianum. نام قبلي: Trichoderma lignorum.

منشأ : Trichoderma harzianum از ميكروارگانيسم هاي خاك مي باشد كه معمولاً در منطقه ريزوسفر گياهان يافت مي شود. اين جدايه ها به دليل بقاي طولاني در منطقه ريشه گياهان تيمار شده، قدرت بالاي آنتاگونيستي و افزايش رشد گياهان براي توليد انبوه انتخاب شده اند.

آفا ت هدف  : به صورت كود همراه با ساير كودهاي افزودني به خاك در خزانه و مزرعه توصيه مي شود. براي كنترل بيمارگرهاي قارچي مانند گونه هاي Pythium و Fusarium، solani  Rhizoctonia و rolfsii Sclerotinia توصيه مي شود.

محصولات  هدف : روي محصولات مختلف ازجمله براي سبزيها، محصولات زراعي و گياهان زينتي استفاده مي شود.  

فعاليت بيولوژيكي : قارچكش بيولوژيكي (قارچ).

فرمولاسيون  : به صورت كود براي مصرف در خزانه و مزرعه عرضه مي شود.

نام تجاري  :  (Mycontrol) ROOT PROTATO وROOT PRO.

روش استفاده  : اين فرآورده به صورت كود، در خزانه به نسبت 1% (حجم) و در مزرعه به نسبت 600 ليتر در هكتار مصرف مي شود.

شرايط انبارداري : در ظروف دربسته، در جاي خشك و خنك نگهداري شود.

زمان  نگهداري  : اگر در شرايط توصيه شده نگهداري شود تا 12 ماه قابل نگهداري است.

 

عامل   كنترل كننده  بيولوژيکي ( نام عمومي ):      isolate T-39 Trichoderma harzianum

نام علمي : جدايه T-39 واريته TH11 قارچ Trichoderma harzianum.

نام قبلي: Trichoderma lignorum.

منشأ : Trichoderma harzianum از ميكروارگانيسم هاي خاك مي باشد كه معمولاً در منطقه ريزوسفر گياهان يافت مي شود. اين جدايه به دليل توانايي رقابت با قارچهاي بيماريزاي گياهي براي توليد انبوه انتخاب شده است.

آفا ت هدف  : براي كنترل بيمارگرهاي خاكزي گونه هاي Botrytis و Sclerotinia توصيه مي شود. همچنين براي كنترل Botrytis cinerea در گياهان جوان به صورت محلول پاشي مؤثر است. در بيشتر كشورها TRICHODEX براي مديريت بيماري Botrytis cinerea ثبت شده است ولي براي كنترل Sclerotinia sclerotiorum و Cladosporium fulvum و سفيدكهاي سطحي نيز استفاده مي شود. اثر TRICHODEX در كنترل ساير بيماريهاي خاكزاد و اندامهاي هوايي نيز گزارش شده است. 

محصولات  هدف : روي محصولات مختلف ازجمله مو، سبزيها، محصولات گلخانه اي و در مزارع توصيه مي شود. ذرت، سويا و گياهان زينتي استفاده مي شود. تا كنون اثرات جانبي روي گياهان زراعي گزارش نشده است.

فعاليت بيولوژيكي : قارچكش بيولوژيكي (قارچ).

فرمولاسيون  : اين فرآورده به صورت ميكروگرانول (MG) و پودر عرضه مي شود. 

نام تجاري  : با نامهاي متعدد تجاري مانند: (Intrachem) و (Makhteshim) TRICHODEX ؛ Harzan(NPP).

روش استفاده  :  با استفاده از ابزارهاي رايج به خاك افزوده شود. بايد خاك مرطوب باشد و دماي خاك حداقل 12 درجه سانتيگراد باشد. TRICHODEX بايد روي گياهان محلول پاشي شود. در صورتيكه  سطح اندامهاي هوايي به خوبي آغشته شود تأثير بهتري خواهد داشت.

شرايط انبارداري : در بسته هاي بازنشده در جاي خشك، خنك و شرايط پايدار نگهداري شود.

زمان  نگهداري  : در دماي20 درجه سانتيگراد، در صورتيكه بسته ها باز نشده باشند تا 1 سال قابل نگهداري است.

 

 

عامل   كنترل كننده  بيولوژيکي ( نام عمومي ):   Trichoderma harzianumو viride Trichoderma

نام علمي : جدايه  ATCC 20475قارچ Trichoderma harzianum  و جدايه  ATCC 20476 قارچ viride Trichoderma.

نام قبلي: Trichoderma lignorum و polysporum/Trichoderma harzianum.

منشأ : هر دو از ميكروارگانيسم هاي خاك هستند و از خاك جدا شده اند.

آفا ت هدف  : براي كنترل طيف وسيعي از بيمارگرهاي خاكزي و اندامهاي هوايي مانند گونه هاي Pythophthora، Pythium، Fusarium، Rhizoctonia و Armillaria mellea ،  Chondrostereum  purpureumو Sclerotinia rolfsii توصيه مي شود.

محصولات  هدف : روي محصولات مختلف ازجمله براي سبزيها و محصولات باغي در باغها، تاكستانها و گلخانه ها و نيز پس از برداشت استفاده مي شود.  

فعاليت بيولوژيكي : قارچكش بيولوژيكي (قارچ).

فرمولاسيون  :  Trisanو Trichoseal به صورت پودر خشك(ST)، Trichopel به صورت پلت[9]، Trichoject به صورت تزريقي[10] و Trichodowels به صورت داول تلقيح شده[11] عرضه مي شوند.

نام تجاري  : با نامهاي متعدد تجاري مانند:

(Agrimms Biologicals) Trichodowels ، Trichoseal، Trichoject، Trichopel وTrichoseal-spray ؛

Trisan(Applied Chemicals(Thailand)) ، Ecosom-TH(Agri Life).

روش استفاده  :  بايد فرآورده بلافاصله پس از هرس و يا در ابتداي فصل رشد گياهان استفاده شود. معمولاً جدايه هاي تريكودرما اثر حفاظتي دارند و از بروز بيماري پيشگيري مي كنند و در صورتيكه پيش از ظهور علايم بيماري مصرف شوند، بيماري را بهتر كنترل  مي نمايند. براي كنترل بيماريهاي خاكزاد فرآورده به نسبت 6 تا 12 كيلوگرم در هكتار استفاده مي شود. فرمولاسيون پلت و داول اطراف بذور جوانه زده و يا درختان مورد نظر به خاك افزوده مي شوند. برخي از فرمولاسيون ها براي استفاده در محلهاي زخم پس از هرس استفاده مي شوند كه بايد در اولين فرصت پس از هرس و بهتر است 5 دقيقه بعد از آن به كار روند. اواسط و يا اواخر فصل بهار، تزريق فرآورده در تنه درختان در سطح زمين توصيه مي شود.

شرايط انبارداري : در ظروف دربسته، در جاي خشك و خنك دور از تابش مستقيم آفتاب نگهداري شود. فرآورده نبايد منجمد شود.

زمان  نگهداري  : اگر در شرايط توصيه شده نگهداري شود تا 12 ماه قابل نگهداري است.

مكانيسم عمل جدايه هاي تريكودرما : گونه هاي تريكودرما قارچ انگل هستند. رشد و پيچش ميسليوم گونه هاي تريكودرما به موازات و يا به دور هيف قارچهاي ميزبان بسيار گزارش شده است. نفوذ به داخل ميسليوم ممكن است مشاهده شود و يا رخ ندهد اما در نهايت ديواره هيف حساس، تخريب و متلاشي مي شود و قارچ انگل روي محتويات هيف رشد مي كند. از سوي ديگر با ترشح انواع متابوليتهاي سمي، آنتي بيوتيكها و آنزيمهاي مختلف نيز موجب كنترل عوامل بيماريزاي قارچي مي شوند. گونه هاي تريكودرما به دليل سرعت رشد زياد و توليد اسپور فراوان، قدرت ساپروفيتي بالايي دارند و خاك را به سرعت اشغال مي كنند. جدايه هاي مختلف تريكودرما علاوه بر كاهش جمعيت عوامل بيماريزاي خاكزي موجب افزايش رشد گياهان نيز مي گردند.

 

عامل   كنترل كننده  بيولوژيکي ( نام عمومي ):     Ampelomyces quisqualis

نام علمي : جدايه شماره 10 قارچ  .Ampelomyces quisqualis نام قبلي:.Cicinnobiolum cesatii

منبع (تاريخچه) : پراكنش طبيعي گسترده اي دارد. جدايه 10 در سال 1984 در يك تاكستان در اسراييل كشف شد و در پي كشف توانايي آن در كنترل سفيدكها به صورت تجاري تكثيرگرديد.

آفا ت هدف  : براي كنترل سفيدكهاي پودري توصيه مي شود. اگر چه جنسها و گونه هاي مختلفي به محصولات مختلف حمله مي كنند ولي اين قارچ تقريبا مي تواند همه را تا حد يكساني هيپرپارازيته كند.

محصولات  هدف : انواع سيب، انگور، توت فرنگي، كدوييان، گوجه فرنگي و گياهان زينتي.

فعاليت بيولوژيكي : قارچكش بيولوژيكي (قارچ).

مكانيسم عمل : اسپورهاي قارچ جوانه زده و از طريق هيپرپارازيتيسم از توسعه سفيدك پودري جلوگيري مي كنند. اين فرآيند به رطوبت حداقل 60% نياز دارد و زمان لازم براي نفوذ به درون هيف سفيدك پودري بسته به دماي محيط 2 تا 4 ساعت طول مي كشد. اين فرآورده به صورت اسپورپاشي در كنترل طيف وسيعي از سفيدكهاي پودري موثر است. رطوبت بالا براي جوانه زني اسپورها و نفوذ به هيفهاي سفيدك پودري ضروري است، در ضمن مي توان با افزودن روغنهاي معدني عملكرد قارچكش را بهبود بخشيد. همچنين توصيه مي شود كه در ساعتهاي اول روز كه رطوبت در سطح گياهان بالاتر است اسپور پاشي انجام شود.

فرمولاسيون  : گرانول قابل پخش در آب  (WG).

نام تجاري  : AQ10 (Intrachem) حاوي 109* 5  اسپور در گرم.

روش استفاده  : به ميزان 70 – 35 گرم در هكتار توصيه مي شود. اگر زماني كه  شدت بيماري زير 3%  است استفاده شود بيماري بهتر كنترل خواهد شد. در سطوح بالاتر بيماري، ممكن است بيماري به خوبي كنترل نشود. اگر پيش از ظهور بيماري استفاده شود موجب افزايش كنترل خواهد شد. پوشش كامل اندامهاي هوايي و وجود رطوبت بالاي 60% در هنگام اسپور پاشي ضروري است. افزودن روغن معدني به نسبت v/v  % 3/0 موجب افزايش جوانه زني اسپورها مي شود. استفاده از داده هاي هواشناسي شبكه هاي پيش آگاهي و مراقبت براي تعيين زمان ظهور بيماري براي كنترل بهتر توصيه مي شود. استفاده از اين فرآورده در برنامه مديريت كنترل تلفيقي اين بيماري و به عنوان جايگزيني براي سموم، رايج است. گياهسوزي ندارد و با تكنكهاي رايج سمپاشي سازگار است.

شرايط انبارداري : بايد در جاي خنك و خشك، ترجيحاً در يخچال نگهداري شود.

زمان  نگهداري  : در دماي اتاق (20 درجه سانتيگراد ) يك سال و در يخچال 3 سال ماندگاري دارد.

 

 


[1] Fungal BCAs

[2] Entomopathogenic fungi

[3] Biological insecticide and acaricide

[4] Sublethal

[5] Fungal biological disease control agents

[6] mycoparasite

[7] Soil incorporation

[8] Top-dressing

[9] Pellet form

[10] injectable

[11] Impregnated dowels